Wie rechtvaardigheid en trouw nastreeft

Spreuken 21:21
“Wie rechtvaardigheid en trouw nastreeft, ontvangt leven, rechtvaardigheid en eer.”

Je zou ook kunnen zeggen: Wie Jezus volgt, ontvangt gerechtigheid, leven en eer. Het woord ‘nastreven’ doet vermoeden dat we daar ons best voor moeten doen, maar je mag het ook lezen als volgen, je er niet vanaf laten houden. De volle rijkdom van het leven van Jezus wordt in ons bestaan zichtbaar als we ons oog op Hem gericht houden. Hij is de Herder, wij zijn de schapen. Hij brengt ons naar de grazige weide en wij mogen genieten van vrede en rust. De Herder is trouw en rechtvaardig, Hij schenkt zijn schapen het allerbeste. Het is tot eer van de Herder als het de schapen goed gaat. Daarom is het eervol voor onze Meester wanneer we genieten van de rijke zegen die Hij ons heeft gebracht.

Een kostbare schat aan olie

Spreuken 21:20
“Een wijze heeft een kostbare schat aan olie in huis, een dwaas verkwanselt hem.”

De weduwe in Sarfat had een kostbare schat aan olie in huis. Ze wist het niet. Ze dacht dat ze ging sterven. Maar door te luisteren naar de stem van God begon ze te schenken en uit te delen. Dat wat haar dood leek te worden, het laatste restje voorraad, bleek een kostbare schat te zijn die niet kon opraken, zolang ze maar bleef schenken. Vaak denken we dat we er alleen voor staan en vergeten we dat we een kostbare schat hebben gekregen. Gods Geest in ons binnenste helpt ons er doorheen. Hij wijst ons de uitweg uit elke situatie. We blijken genoeg in huis te hebben voor onszelf, maar ook voor anderen. Geef eerst de ander en ontvang zo zelf. Dat is het geheim. Je ontvangt door te geven. Geef wat je hebt en wees niet zo dwaas het alleen maar te bewaren. Geef weg wat God je heeft gegeven aan liefde en hartelijkheid, wees daarin praktisch. Het is God zelf die het uit je laat stromen. Je zult niet sterven maar leven, door de kostbare olie van Gods Geest.

Je kunt beter in de woestijn wonen

Spreuken 21:19
“Je kunt beter in de woestijn wonen dan samenleven met een humeurige vrouw die ruzie zoekt.”

Daar zit je dan in de woestijn. Je humeurige vrouw ben je kwijt, maar je hebt geen leven. Is het niet opmerkelijk dat Jezus in de woestijn aan zijn missie begon om zijn bruid terug te winnen? Hij kwam tevoorschijn, niet om te veroordelen, maar om te winnen, om haar hart te overtuigen van zijn liefde. Wij mensen zijn Gods humeurige vrouw en als we zijn liefde niet kennen, is er haast niet met ons te leven. Maar God zij dank kwam Jezus ons redden en verlossen van onze humeurigheid. Het geklaag wordt vreugdedans en de liefde wordt hersteld en gevierd. Elke keer als we avondmaal vieren verklaart Jezus ons zijn liefde en mogen we ons koesteren in zijn trouw. Hij kwam terug uit de woestijn om ons opnieuw tot de zijne te maken. Alles wat ons dwarszat nam Hij weg. Alles wat ons neerdrukte nam Hij van ons over. Hij wil niet leven zonder ons, zijn geliefde bruid. En nu zijn we samen met Hem zo’n eenheid, dat niets of niemand ons kan scheiden van zijn liefde.

Het losgeld voor rechtvaardigen

Spreuken 21:18
“Goddelozen zijn het losgeld voor rechtvaardigen, oprechten worden vrijgekocht, trouwelozen niet.”

Het zijn niet goddelozen (meervoud), maar een goddeloze (enkelvoud) die de losprijs betaalde voor de rechtvaardige (enkelvoud). De losprijs werd betaald door Jezus aan het kruis. De Rechtvaardige werd tot zonde gemaakt, tot goddeloosheid en in die hoedanigheid betaalde Hij de prijs voor de rechtvaardige. Niet een prijs voor allen tegelijk, maar elke individuele zondaar werd door Jezus verzoend met God. De goddeloze (Jezus) stierf voor de rechtvaardige (ik). Hij maakte mij en ons individueel rechtvaardig. Het is jammer dat de vertalers dit niet hebben begrepen en overal meervoud hebben gezet, maat gelukkig kunnen we in vele andere vertalingen wel lezen dat het een goddeloze is, die stierf voor een rechtvaardige. En zo zijn wij allen rechtvaardig gemaakt. Door een mens kwam de zonde in de wereld en door een mens zijn we verlost. Glorie voor Jezus.

Wie te vaak feestviert

Spreuken 21:17
“Wie te vaak feestviert, zal gebrek lijden, wie te veel van eten en drinken houdt, wordt nooit rijk.”

Te vaak en te veel staan niet voor niets in deze tekst. God is niet tegen eten en drinken en feestvieren, maar het leven houdt meer in dan alleen maar die vrolijke kant. In het verhaal van de verloren zoon, gaf de zoon al zijn geld uit aan eten en drinken en feestvieren, maar tenslotte vond hij zichzelf bij de varkens terug. Nadat hij zijn vader had teruggevonden, werd hij ook weer rijk en goed gevoed. Dat is het geheim. De wereld kan je niet de vreugde en de rijkdom geven die alleen God je geven kan. Wie van Hem eet en drinkt vindt niet alleen vreugde, maar ook rijkdom.

Wie afdwaalt van de weg

Spreuken 21:16
“Wie afdwaalt van de weg van het verstand zal belanden in het rijk van de schimmen.”

Hoe vaak heb je al gehoord: ‘Je moet je verstand gebruiken.’ In het Westen heeft het verstand een hoge status gekregen sinds de Verlichting opkwam. Kennis is macht en alles is te begrijpen als je het maar ordent en doorgrondt. Al het onverklaarbare werd en wordt onwetenschappelijk genoemd en is daarmee onbetrouwbaar en verdacht. Deze tekst lijkt dit te bevestigen, maar toch is het niet zo. Want wie van Gods weg afdwaalt belandt in het rijk der schimmen. Jezus is Gods weg. Wie zich aan Hem vasthoudt is verstandig, die gebruikt zijn verstand. Wie geloof hecht aan wat Jezus heeft gedaan en geopenbaard, is zeer verstandig en wordt behoed tegen het rijk der schimmen.

De rechtvaardige geniet

Spreuken 21:15
“De rechtvaardige geniet ervan het recht in acht te nemen, wie onrecht doet, wacht ellende.”

Niemand is rechtvaardig, zelfs niet een, leert de Bijbel. Maar toch is er een rechtvaardige en dat is Jezus. In Hem werd geen zonde gevonden. Hij was voor het kwaad onbereikbaar. Het was zijn vreugde de wil van God te doen. De rest van de mensheid wacht daarom ellende. Zo zou het moeten zijn. Maar dan komt Gods genade. Hij laat de rechtvaardige de ellende dragen, om de ellendigen rechtvaardig te verklaren. Dit lijkt onrecht, maar God verklaart dat dit volkomen rechtvaardig is. Zoals in het oude verbond de schuld op een offerdier werd gelegd en de offeraar vrij was, zo is de schuld van de wereld op Jezus gelegd. Wie gelooft in dit offer is vrij, rechtvaardig en gaat ervan genieten dit recht in acht te nemen.